Những bức vẽ và tác phẩm điêu khắc cổ về thánh Giuse được tìm thấy trước hết tại các hang toại đạo. Các tác phẩm nghệ thuật này trình bày thánh Giuse như một thanh niên không quá 25 tuổi. Như thế, khuynh hướng mô tả vị Thánh Cả trẻ trung đã có từ những thế kỷ đầu và tiếp nối mãi đến thế kỷ thứ 4. Nhưng sau đó, thánh Giuse được vẽ hay tạc với hình ảnh một ông già 80 tuổi. Lý do là vào thế kỷ 4 vấn đề đồng trinh trọn đời của Mẹ Maria bị công kích và như thế ngụ ý rằng ông Giuse là người cha ruột/tự nhiên của Đức Giêsu. Điều này làm thiệt hại trầm trọng đến mặc khải về cha mẹ của Đức Giêsu. Vì thế, các giám mục thời đó đã mạnh mẽ bác bỏ những sai lầm này. Lạc giáo này bị tiêu tan nhưng cũng có nguy cơ tái phát nên các nghệ nhân thời đó nghĩ rằng tốt hơn hết là trình bày thánh Giuse như một ông già nhiều tuổi để tránh làm cớ vấp phạm như đã xảy ra cũng như để bảo vệ tính cách đồng trinh của Mẹ Maria. Khuynh hướng nghệ thuật này kéo dài đến thế kỷ 20.(1)

Trong mấy thập niên gần đây, bên cạnh những ảnh, tượng truyền thống về thánh Giuse như một người lớn tuổi, các nghệ nhân có khuynh hướng thích trình bày thánh Giuse như một thanh niên trẻ trung, mạnh mẽ. Khuynh hướng mới này phù hợp với quan điểm của các học giả Kinh Thánh.Theo phong tục Do Thái ngày xưa thanh niên thường lập gia đình trước 25 tuổi. Điều này cũng tương xứng với cô Maria với độ tuổi 15 hay 16 khi thành hôn với anh Giuse. Có lẽ phải là một người chồng trẻ trung thì anh Giuse mới có thể là một thợ mộc làm việc để nuôi sống thánh gia cũng như chu toàn những bổn phận đưa Mẹ Maria và Đức Giêsu đi Bêlem cũng như Ai Cập.

Để bảo vệ thánh gia, ngoài sự mạnh mẽ thể lý, anh Giuse còn là một người chồng công chính (Mt 1, 19, Lc 1, 27). Công chính theo nghĩa Kinh Thánh là người chu toàn huấn lệnh Chúa và được Người yêu thương, chia sẻ cho sự thánh thiện cũng như các nhân đức. Thánh Giuse yêu thương Đức Maria và Chúa Giêsu với tình yêu đích thực của người chồng cũng như người cha. Thánh Cả không nói lời nào nhưng là con người luôn làm theo ý Chúa (Mt 1, 24). Chính do vai trò và sự liên hệ của thánh Giuse với Mẹ Maria và Chúa Giêsu nơi thánh gia mà Thánh Cả đã được chọn làm Thánh Bổn mạng bảo trợ Giáo hội hoàn cầu.

Đức Cha Lambert de la Motte, Giám mục Tông toà đầu tiên của Đàng Trong đã chọn Thánh Cả Giuse là Bổn mạng dòng Mến Thánh Giá, nhiều cơ sở do Đức Cha thành lập, cũng như cho các Giáo phận Đàng Ngoài, Đàng Trong và Đông Á, với ý thức tiếp nối và trân trọng công trình của cha Đắc Lộ, người được coi như vị sáng lập chính của Đàng Ngoài. Chính vị thừa sai Dòng Tên này khi đến Cửa Bạng Thanh Hoá ngày 19.3.1627 đã gọi nơi này là "Cửa khẩu Thánh Giuse".

Lạy Thánh Cả Giuse, xin bảo vệ và cầu bầu Giáo hội Việt Nam khỏi những hiểm nguy, cám dỗ trần gian. Xin Ngài cầu cho các gia đình luôn sống yêu thương và phục vu theo mẫu gương Thánh gia.

Quang Tiến